پزشکی زیبایی در خانهمزو

آناتومی مو

آناتومی مو

مو در بدن انسان ساختار خاص و پیچیده ای دارد. در حالت کلی موها به بو دسته نازک و ضخیم تقسیم بندی می شوند. موهای نازک که به آنها lonugo یا vellus نیز گفته می شود و به جز کف دست و پا ، در تمام سطوح پوست قرار دارد. موهای ضخیم، که به آن موهای ترمینال نیز گفته می شود، تیره تر بوده و فقط در برخی از مناطق بدن مانند پوست سر، زیر بغل، اطراف ناحیه تناسلی، صورت مردان و … قرار دارد.

 

ساختار مو در یک فرد بالغ به سه قسمت شافت یا ساقه ، ریشه و بالب یا پیاز مو تقسیم می شود. شافت قسمت قابل مشاهده و بیرونی فولیکول مو است که ضخامت متوسط آن در بزرگسالان 65-78 میکرون است. ریشه ، قسمتی که معمولاً قابل مشاهده نیست ، درون فولیکول مو قرار دارد و در پوستِ بین استیوم فولیکول مو و نقطه اتصال عضلات نگهدارنده مو قرار دارد. بالب، حتی عمیق تر از ریشه و در پایه ریشه فولیکول مو واقع شده است ، حاوی دو یا سه لایه سلول است که در قسمت پایین آن بازتولید سریع سلول ها انجام می شود که مجموعا ماتریکس را تشکیل می دهند. سلولهای ماتریکس تنها سلولهای مولد در این ناحیه هستند. هم زمان که در حال تکثیر هستند، به سلول های تولید شده در بخش های فوقانی فشار می آورند. هنگامی که از سطح پوست خارج شدند، فرآیند تولید و سنتز کراتین در مو آغاز شده و این کار به افزایش استحکام ساختار مو کمک زیادی میکند. در بالای سلول های ماتریکس تعدادی سلول ملانوسیت وجود دارند که وظیفه “رنگ دهی” به مو را بر عهده دارند و ملانین را درون سلول ها پمپاژ می کنند که به “کورتکس” مو تبدیل می شوند.

در مرکز ریشه یعنی در پایه فولیکول مو، یک حلقه به سمت بالا قرار دارد و حاوی بافت همبند و پر از رگ های خونی، عروق لنفاوی و اعصاب است که پاپیلا نام داشته و وظیفه پشتیبانی، تغذیه و کنترل غدد درون ریز سلول ها در ماتریکس مو را بر عهده دارد. در داخل ساختار فولیکول مو، هنگامی که از لایه بیرونی به سمت داخل حرکت می کنیم، می توانیم موارد زیر را مشاهده کنیم: غلاف بافت همبند (مملو از ترمینال های عصبی و متشکل از لایه های متمرکز و طولی از الیاف کلاژن با فیبروبلاست های متعدد). غشای سیال (ادامه مستقیم غشای زیر جلدی). غلاف ریشه اپیتلیال خارجی (ادامه مستقیم لایه های عمیق تر اپیدرم که به دنبال غشای سیال قرار دارند). پوشش داخلی ریشه اپیتلیال (که از سه لایه سلولی تشکیل شده و در تماس مستقیم با خارجی ترین لایه ساقه مو قرار دارد).

فولیکول مو آناتومی مو

ریشه مو شامل سه قسمت اصلی است:

  • فولیکول مو
  • بخش از ریشه که قسمت های زیر پوست (یا پوست سر) مو را در بر گرفته است یک یا چند عدد غده تولید کننده چربی در هر فولیکول مو وجود دارد .این بخش زاویه کمی با ساختار ساقه مو دارد.
  • ناحیه Bulb
  • بخش فوقانی فولیکول مو (پایه)این بخش در پاپیلا قرار گفته است.
  • ناحیه پاپیلا
  • بخشی که دارای عروق خونی و عصبی فراوانی بوده و نقش تامین ترکیبات غذایی را برای ریشه ایفا می کند
    در صورت آسیب به پاپیلا، رشد مو متوقف می گردد.

بخش رشته یا همان ساقه مو در بالای سطح پوست یافت می شود و ساختار ساده ای مشتکل از یک پروتئین قدرتمند رشته ای بنام کراتین است. این همان پروتئینی است که ناخن ها و لایه بیرونی پوست را تشکیل می دهد. هر رشته مو شامل سه لایه  بوده که لایه درونی یا مدولا (Medula) فقط در موهای ضخیم وجود دارد. لایه میانی که به عنوان کورتکس (Cortex)  شناخته می شود و استحکام، رنگ و بافت مو توسط این لایه ایجاد میگردد. درنهایت لایه ی خارجی مو که به عنوان کوتیکول (cuticle)  شناخته می شود. کوتیکول نازک و بی رنگ است و به عنوان محافظ کورتکس عمل می کند.

با یک بر افقی در مو می توانید ساختار آن را که به سه قسمت تقسیم می شود قابل مشاهده کنید: کوتیکول ، کورتکس و مدولا. در قسمت بیرونی ، کوتیکول متشکل از یک لایه از سلولهای نازک شفاف ، با ضخامت بین 0.2-0.5 میکرون ، به صورت عمودی در سطح ریشه و به صورت مورب (شبیه به پولک ماهی) در سطح شافت لایه بندی می شود. با توجه به موقعیت آن، کوتیکول اولین بخشی است که میتواند دچار آسیب شود (عدم استفاده از شامپوی مناسب مو، فرکردن موها، شانه زدن بیش از حد و غیره).
کورتکس در سطح میانی مو قرار دارد و ضخیم ترین قسمت آن است. این ناحیه از سلولهای ضخیم تر و دوکی شکل تشکیل شده که هرکدام 90 میکرون طول و 5 میکرون عرض دارد و به صورت عمودی در ردیف های موازی هم قرار گرفته اند. این بخش حاوی رنگدانه ای به نام ملانین است که با افزایش سن رنگ خود را از دست می­دهد، بنابراین باعث می شود پس از گذشت سالیان متمادی رنگ مو از مشکی به خاکستری و سفید تغییر پیدا کند. مدولا در داخل قرار داشته و از سلولهای گرد تشکیل شده است که به صورت ستونهایی لایه بندی شده و عموماً با حفرات حاوی هوا از هم جدا می شوند.

دانش مو

دانش و اطلاعات مربوط به مو

مو از کراتین تشکیل شده است که یک پروتئین قوی رشته ای است و از سلول های مشابه سلول های پوست ساخته شده است.  تعداد موهای روی پوست انسان به طور متوسط بین 100،000 تا 120،000 عدد است. این تعداد در افراد مختلف متغیر است. بطور مثال افراد دارای رنگ موی قرمز نسبت به افراد بلوند، تعداد موهای کمتری در سطح پوست خود دارند. هر فرد با مقدار مشخصی از فولیکول های مو متولد شده است. مو از فولیکول هایی که ریشه مو را در پوست سر احاطه کرده اند رشد می کند. مو به طور معمول 1.25سانتی متر یا 0.5 اینچ در هر ماه و حدود 6 اینچ در سال رشد می کند. موی سالم می تواند تا 30٪ از اندازه طبیعی خود افزایش طول داشته و معادل وزن خود نیز آب جذب کند.

ترکیب شیمیایی مو

ماده اصلی تشکیل دهنده مو کراتین است. بیشترین پروتئین موجود در ساختار آن کراتین است. همچنین حدود 13 درصد مو از آب تشکیل شده است. کراتین شامل زنجیره های پلی پپتیدی غنی از سیتستئین می باشد. عناصر اصلی و عمده مو عبارتند از: کربن (C) در حدود 45%، اکسیژن (O2) 30%، نیتروژن (N) 15%، هیدروژن (H) 6% و گوگرد به میزان 5%. همچنین عناصر مهم دیگری از جمله: کلسیم (Ca)، مس (Cu)، کادمیوم (Cd)، جیوه (Hg)، اورانیوم (U)، وانادیوم (V)، سدیم (Na) و پتاسیم (K) نیز در ساختار شیمیایی مو حضور دارند.

چرخه رشد مو

چرخه رشد مو

رشد یا آناژن (ANAGEN)

 Anagen مرحله رشد فعال مو است. در طول مرحله آناژن، مو دارای بیشترین مقدار ملانین در ساختار خود است. این مرحله بین 2-7 سال طول می کشد. تقریبا 85٪ از همه موها در این مرحله رشد می کنند. مو حدود 6 اینچ در هر سال رشد می کند.

توقف یا کاتاژن (CATAGEN)

در پایان فاز آناژن، موها وارد فاز کاتاژن می شوند که حدود 2-3 هفته طول می کشد و در طول مرحله کاتاژن فولیکول مو به حدود 6/1 طول طبیعی خود کاهش می یابد. بخش پایین تر تخریب می شود و فعالیت پاپیل های پوستی به حالت تعلیق در می آیند.

آرامگیری یا تلوژن (TELOGEN)

مرحله استراحت بدنبال فاز کاتاژن بوده و به طور معمول حدود 3 ماه طول می کشد. در طول این مدت مو رشد نمی کند، اما در سطح پوست باقی می ماند و به فولیکول مو متصل است در حالی که پاپیلا در مرحله استراحت در زیر پوست باقی می ماند. تقریبا 10 تا 15 درصد از همه موهای بدن بطور همزمان در این مرحله قرار می گیرند.

در پایان مرحله تلوژن، فولیکول مو دوباره وارد فاز آناژن می شود. پاپیلای پوستی و پایه فولیکول مو دوباره با هم ترکیب می شوند و موهای جدید نیز تشکیل می گردند.

اگر موهای قدیمی، خود در این مرحله دچار ریزش نشوند، موهای جدید میتوانند موی قدیمی را با فشار از پایین دچار ریزش کرده و چرخه رشد دوباره آغاز گردد. هر فولیکول مو عملکردی مستقل دارد و در زمان های مختلفی چرخه رشد خود را پیش می برند در غیر این صورت، تمام موهای شما در یک بازه زمانی مشخصی دچار ریزش می شد. اما با این مکانیسم، شما در روز بطور متوسط تعداد 100 عدد از موهای بدن خود را از دست می دهید که تاثیر چندانی بر روی حجم کلی کلی آنها نخواهد داشت.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن